Astım, hava yollarında kronik iltihaplanma ve daralmayla seyreden yaygın bir akciğer hastalığıdır. Her yaşta görülebilir. Düzenli tedavi ve tetikleyicilerden kaçınma ile çoğu astım hastası normal ve aktif bir yaşam sürebilir.
Belirtiler
- Hırıltılı ya da ıslık sesli solunum
- Nefes darlığı
- Göğüste sıkışma hissi
- Özellikle gece ve sabaha karşı artan öksürük
Tetikleyiciler
Polen, ev tozu akarı, küf, evcil hayvan tüyü gibi alerjenler; sigara dumanı, hava kirliliği, soğuk hava, solunum yolu enfeksiyonları, egzersiz ve yoğun kokular astım belirtilerini tetikleyebilir. Kişinin kendi tetikleyicilerini tanıması önemlidir.
Tedavi
Astım tedavisinde genellikle hava yollarındaki iltihabı kontrol eden koruyucu ilaçlar ve atak anında kullanılan rahatlatıcı ilaçlar birlikte kullanılır. İlaçların çoğu inhaler (solunan) formdadır ve doğru teknikle kullanılması etkinlik açısından çok önemlidir. Koruyucu ilaçlar belirtiler geçse bile hekime danışılmadan bırakılmamalıdır.
Astım eylem planı
Hekimle birlikte hazırlanan yazılı bir eylem planı; günlük ilaçları, belirtiler artınca yapılması gerekenleri ve acil durumda ne zaman başvurulacağını içerir.
Acil durum
Rahatlatıcı ilaca yanıt vermeyen ağır nefes darlığı, konuşmakta zorlanma, dudaklarda morarma varsa vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.
Egzersiz ve astım
Astımı olan kişiler de düzenli egzersiz yapabilir ve yapmalıdır. Egzersizle tetiklenen astımda hekimin önereceği ilaçların egzersiz öncesinde kullanılması, ısınma hareketleri yapmak ve soğuk havada ağzı ve burnu bir atkıyla örtmek faydalı olabilir. Yüzme gibi nemli ortamda yapılan sporlar bazı kişilerde daha iyi tolere edilir.
Takip
Astım kontrol altında olsa bile düzenli hekim kontrolleri önemlidir. Solunum fonksiyon testleri hastalığın seyrini takip etmeye yardımcı olur.