Varis, bacak toplardamarlarının genişleyip kıvrımlı hale gelmesidir. Damarlardaki kapakçıklar yeterince çalışmadığında kan bacaklarda göllenir ve damarlar zamanla belirginleşir. Varis hem estetik bir kaygı hem de bazı kişilerde ağrı ve şişliğe yol açan bir sağlık sorunudur.
Risk faktörleri
- Ailede varis öyküsü
- Kadın cinsiyet, gebelik ve hormonal değişiklikler
- Uzun süre ayakta kalmayı gerektiren meslekler
- Fazla kilo ve hareketsizlik
- İleri yaş
Belirtiler
Bacaklarda ağırlık hissi, akşamları artan şişlik, kramp, kaşıntı ve görünür mor-mavi kıvrımlı damarlar sık görülen belirtilerdir. Örümcek ağı şeklindeki ince damarlar (kılcal varis) ise daha çok estetik bir sorundur.
Korunma ve yaşam tarzı
Düzenli yürüyüş, bacak kaslarını çalıştıran egzersizler, uzun süre ayakta ya da oturur kalmamak, gün içinde bacakları yükseğe kaldırarak dinlendirmek ve sağlıklı kiloyu korumak varis şikayetlerini azaltabilir. Hekimin önerdiği basınçlı (kompresyon) çoraplar da faydalı olabilir.
Tedavi seçenekleri
Varis tedavisinde damarın durumuna göre köpük ya da sıvı skleroterapi, lazer ve radyofrekans gibi damar içi yöntemler ya da cerrahi uygulanabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu, Doppler ultrason ile yapılan değerlendirme sonrasında kalp ve damar cerrahisi uzmanı tarafından belirlenir. Kılcal varislerde estetik amaçlı uygulamalar da yapılabilir.
Ne zaman acil başvuru?
Bir bacakta aniden gelişen şişlik, ağrı, kızarıklık ve sıcaklık derin ven trombozunu düşündürebilir. Nefes darlığı ya da göğüs ağrısı eşlik ediyorsa 112 aranmalıdır.